Je kent het wel: de WhatsApp-groep voor een avondje borrelen verzandt steeds in "zullen we het gewoon een andere keer doen". Maar ergens dit jaar is er iets veranderd. In plaats van weer een rondje Netflix of een avond scrollen, zoeken steeds meer mannen naar iets anders: een schaakbord, een mahjongtafel of simpelweg een spelletjesavond met vrienden.
Dat is niet alleen een gevoel. Pinterest publiceerde op 9 september 2026 zijn trendrapport voor mannen en de cijfers zijn stevig. Zoekopdrachten naar unieke schaakstukken stegen met 303 procent, naar een mahjongtafel met 202 procent en naar schaakclub met 98 procent. Ook ideeën voor een spelletjesavond (69 procent) en spelletjesavond met vrienden (39 procent) schoten omhoog. Pinterest meet zoekgedrag, geen daadwerkelijke deelname, maar de richting is duidelijk: mannen zoeken naar manieren om samen te zijn zonder scherm.
De telefoon moet even wachten
Die laatste constatering staat niet op zichzelf. In hetzelfde rapport steeg de zoekterm "hobby's zonder telefoon" met 157 procent en "offline hobby's" met 551 procent. Dat sluit aan op wat je half oktober ook in Nederland zag gebeuren. Van 26 oktober tot en met 1 november 2026 vond de eerste nationale spellenweek plaats, met meer dan tweehonderd locaties door het hele land: musea, buurthuizen, cafés en scholen die een avond lang de televisie uit en de telefoon weg deden. Niet om te winnen, maar om weer eens echt aan tafel te zitten met elkaar.
Het past bij een bredere beweging. Je zag die al bij de opkomst van de run club als sociale hobby en bij mannen die weer massaal platen gaan draaien in plaats van alles te streamen. Steeds vaker kiezen mannen voor hobby's die om fysieke aanwezigheid draaien, niet om een app.
Waarom schaken en mahjong nu het statussymbool zijn
Wat opvalt in de Pinterest-cijfers is dat het niet bij "gewoon een bordspel" blijft. Mensen zoeken specifiek naar unieke schaakstukken en een esthetische mahjongtafel, net zoals ze eerder al zochten naar een mooie platenspeleropstelling. Een bordspel is niet meer iets wat je uit een kast haalt als het regent, het wordt onderdeel van hoe je je huis inricht en wie je uitnodigt.
Dat verklaart ook waarom de zoekterm "game night aesthetic" met 103 procent steeg. Mannen willen niet alleen spelen, ze willen er ook goed uitzien bij hun gasten. Een borrelplank erbij, een koffiebar in de hoek en een schaakset die je ook neerzet als er niemand op bezoek komt. Hostmodus, noemt Pinterest het zelf.
Je hoeft er ook geen peperduur abonnement of speciale ruimte voor te hebben, en dat is precies wat de drempel zo laag maakt. Een schaakset staat al voor een paar tientjes op elke rommelmarkt, en een stapel kaarten past in elke lade. Vergelijk dat met de meeste hobby's die het afgelopen jaar populair werden: een pellet grill of een goede fiets kost je zomaar honderden euro's. Een partijtje schaken kost je een avond en een tafel.
Hoe je zelf begint zonder dat het geforceerd aanvoelt
Je hoeft niet meteen een complete speeltafel te kopen om mee te doen. Een paar dingen werken in de praktijk beter dan een dure aanschaf:
- Kies één vast moment per maand, bijvoorbeeld de eerste vrijdag. Een terugkerende afspraak zorgt dat het niet weer wegzakt in de groepsapp.
- Begin met een spel dat binnen twintig minuten uit te leggen is. Schaken en mahjong zijn leuk, maar schrikken nieuwe spelers af als de eerste avond alleen uit regels lezen bestaat.
- Zet de telefoons letterlijk in een bakje bij de deur. Het klinkt overdreven, maar het is precies waar de nationale spellenweek op inzette en het werkt.
- Combineer het met iets waar je toch al goed in bent. Houd je van padel of een andere actieve hobby, maak er dan een vast duo van: eerst sporten, daarna een partijtje schaak bij een biertje.
- Laat de uitslag los. Wie wint is op zo'n avond het minst interessante onderdeel, dat is ook precies het punt dat de organisatoren van de spellenweek maakten: het gaat om de interactie aan tafel, niet om de score.
Voel je je nog onzeker over de regels, dan hoef je niet meteen met een onbekende tegenstander te beginnen. Schaakvereniging Kennemer Combinatie in Haarlem organiseerde al in 2023 een losse beginnerscursus voor volwassenen en kreeg op de eerste avond meteen vijftig aanmeldingen, met een wachtlijst als gevolg. Voorzitter Lennart Dek had dat zelf niet verwacht: "Dat het zo druk zou worden, hadden we niet gedacht." Veel lokale clubs bieden tegenwoordig vergelijkbare instapcursussen, speciaal voor mensen die het spel nooit goed hebben leren kennen.
Waarom dit precies nu aanslaat
Je kunt dit afdoen als een hype die over een jaar weer weg is, maar de timing is niet toevallig. Na jaren van schermtijd die alleen maar toenam, zoeken mensen nu bewust naar het tegenovergestelde: iets tragers, iets tastbaarders, iets wat je niet half aandachtig kunt doen terwijl je ook nog appt. Een schaakbord dwingt je om erbij te blijven. Dat is precies waarom het nu werkt en waarom het waarschijnlijk niet bij deze ene herfst blijft.